Steeds meer mensen fietsen elektrisch. Ouderen blijven mobiel, forenzen laten de auto staan en scholieren zoeven naar school. Maar met de opmars van de e-bike groeit ook de druk op onze fietspaden. Tijdens een goedbezochte gespreksavond op 24 april 2025 in Eindhoven ging de Fietsersbond met leden, vrijwilligers en belangstellenden in gesprek: bedreigt de e-bike ons fietsgeluk, of juist niet?

De Fietsersbond gaat in gesprek met fietsers over veiligheid, ruimte en gedrag.

Nederland is een prachtig fietsland en ons fietsgeluk is een groot goed. Toch staat dat geluk onder druk, zo blijkt uit de probleemanalyse die de Fietsersbond opstelde op basis van eerdere bijeenkomsten. Fietsers raken vaker gewond, en helaas ook dodelijk verongelukt. Daarnaast voelen steeds meer mensen zich onveilig op de fiets. Sommige fietsers mijden zelfs het fietspad vanwege die onveiligheid. Dat is zorgelijk, zeker nu de fiets een sleutelrol speelt in duurzame en gezonde mobiliteit.

De toename in fietsgebruik is op zichzelf een positief signaal. Maar de infrastructuur groeit niet overal mee. Met name op plekken waar fietspaden smal zijn of ruimte schaars is, ontstaan spanningen. De hogere snelheden van e-bikes versterken dit. Snelheidsverschillen zorgen voor meer inhaalacties, onverwachte manoeuvres en irritaties. Ook de opkomst van fatbikes en opgevoerde e-bikes speelt hierin een rol.

Om te begrijpen wat er precies speelt, organiseert de Fietsersbond dit voorjaar gespreksavonden door het hele land. Eindhoven was de derde in de reeks. In kleine groepen gingen deelnemers met elkaar in gesprek aan de hand van de vragen: wie ervaart problemen, wat zijn de oorzaken en welke oplossingen zijn er? De insteek: niet overtuigen, maar luisteren en delen.

De conclusie was snel duidelijk: dit is een complex vraagstuk. Deelnemers noemden drukte, snelheidsverschillen en gebrekkige infrastructuur als belangrijke oorzaken. Maar ook gedrag – van jongeren én ouderen – kwam vaak terug. Een deelnemer: “Ik zie mensen die nooit fietsten ineens 25 km/u rijden zonder ervaring. Dat is niet zonder risico.” Iemand anders merkte op: “Het zijn niet de e-bikes op zich, het zijn de gebruikers én de infrastructuur die niet op elkaar afgestemd zijn.”

Ook het gevoel van onveiligheid kwam veelvuldig aan bod. “We mogen niet vergeten dat het niet alleen gaat om de cijfers, maar ook om het gevoel van veiligheid. Als mensen daardoor niet meer durven fietsen, verliezen we allemaal.”

Een heet hangijzer tijdens de avond was de handhaving. Die is volgens velen ontoereikend. Illegale fatbikes, opgevoerde e-bikes, smartphones op het stuur – het gebeurt allemaal, maar wordt zelden aangepakt. “Er zijn wetten, maar geen mensen om ze te handhaven,” stelde een bezoeker. Ook werd gepleit voor eenduidiger landelijke regels, bijvoorbeeld over snelheidslimieten op het fietspad.

Tijdens het afsluitende deel van de avond werden mogelijke oplossingen besproken. Er kwam een brede waaier aan ideeën op tafel:

• Infrastructuur: bredere fietspaden, verwijderen van stoepranden, scheiding van snel en langzaam verkeer.
• Gedrag: betere verkeerseducatie op scholen én voor volwassenen, vooral voor nieuwe e-bikegebruikers.
• Fiets: een keurmerk of technische begrenzing, zoals geofencing, om snelheden automatisch aan te passen.
• Wetgeving en handhaving: snelheidslimiet op het fietspad (bijv. 20 km/u), helm- en leeftijdsplicht voor bepaalde types e-bikes, strengere controle op illegale voertuigen.

Een opvallend idee: “Als je een e-bike koopt, moet de fietsenmaker ook uitleg geven over rijgedrag en risico’s. Net als een soort verkeersexamen light.” Een ander stelde voor om jongeren nadrukkelijk te betrekken bij het gesprek. “Praat niet over hen, maar met hen.”

Alle opbrengsten van de avonden worden meegenomen in een expertbijeenkomst in juni. Daarna volgt een conceptstandpunt dat in de ledenraad wordt besproken en later formeel wordt vastgesteld door het bestuur van de Fietsersbond. Ook komt er een ledenraadpleging, zodat alle leden hun stem kunnen laten horen.

De e-bike is niet alleen een bron van problemen, benadrukten veel deelnemers. “We moeten niet vergeten dat de e-bike ook juist mensen in beweging brengt,” zei een oudere deelnemer. “Zonder trapondersteuning zou ik allang niet meer fietsen.” Die nuance is belangrijk. De uitdaging is om ruimte en veiligheid te blijven garanderen op een fietspad dat steeds diverser wordt.